Nieuw onderzoek: bezuinigingen VS raakten toch levensreddende hiv-behandeling
Een nieuw onderzoek toont aan dat de desastreuze bezuinigingen op de aidsbestrijding uit 2025 ook langdurig de toegang tot levensreddende behandeling raken. Die toegang is een jaar later nog niet hersteld.
Eerder bleek al dat door de bezuinigingen minstens 1.700 hiv-zorglocaties moesten sluiten. Een nieuw, kleinschaliger onderzoek in Zimbabwe en Uganda laat nu zien dat bij meerdere open gebleven hiv-zorginstellingen ook de toegang tot levensreddende hiv-behandeling met 22 tot 32 procent kromp. Meer dan een jaar later is dit niet terug is op het niveau van voor de hulpstop.
Tegelijk staat de hiv-zorg verder onder druk omdat het budget voor de nieuwe hulpovereenkomsten die de VS met individuele landen willen sluiten flink is gedaald. Bovendien eist de Amerikaanse overheid tegenprestaties die veel landen niet willen of kunnen leveren.
Meer dan preventie gekort
De VS zetten hiv-hulp begin 2025 stop. In cijfers die de Amerikaanse overheid daarna deelde leek de toegang tot hiv-behandeling echter snel weer hersteld door een humanitaire uitzonderingsregel. Vooral hiv-preventiediensten werden gekort of helemaal stopgezet.
Het nieuwe onderzoek laat nu zien dat behandeling bij de opgebleven instellingen toch hard geraakt is. “De VS voerden een uitzonderingsregel [op de hulpstop, red.] in voor levensreddende zorg, zodat, zo werd gesuggereerd, organisaties daarvoor geld zouden blijven ontvangen,” legt onderzoeker Dr Henry Cust uit. “Maar omdat het systeem om de financiering uit te keren en medicijnen te verspreiden was ontmanteld, had die regel nauwelijks effect. Het is een gevalletje ‘geen woorden maar daden’.”
Kwetsbare groepen
De onderzochte organisaties bedienen specifiek lhbt+’ers en sekswerkers, groepen die in deze landen gecriminaliseerd worden en nergens anders terecht kunnen voor zorg.
Byrone Chingombe, directeur bij een hulporganisatie in Zimbabwe, legt uit dat de abrupte stop van de hulp het vertrouwen van hun cliënten heeft beschadigd: “De kwetsbare groepen voor wie wij zorgdragen vertrouwen onze diensten niet meer. Ze zeggen: ‘jullie vertrokken zonder waarschuwing en waren niet bereikbaar, jullie hebben ons met niets achtergelaten.'”
Oproep aan Europa en Nederland
De internationale hiv-respons staat steeds verder onder druk. Aidsfonds roept Europa en Nederland op om leiderschap te blijven tonen.
Zij moeten een cruciale rol spelen door zich juist nu te blijven inzetten voor hiv-bestrijding, mensenrechten en de gezondheid van kwetsbare groepen.
Door gezamenlijk te investeren, kunnen we meer kwetsbare en uitgesloten gemeenschappen bereiken, meer oplossingen ondersteunen en de vooruitgang naar inclusieve gezondheidssystemen versnellen, zodat niemand meer wordt buitengesloten.
Aidsfonds ondersteunt wereldwijd partners die werken aan hiv-testen, behandeling, preventie en een veilige omgeving voor mensen die kwetsbaar zijn voor hiv. Daarnaast lanceren we een nieuw fonds gericht op de meest kwetsbare groepen, bedoeld om een deel van de weggevallen dienstverlening en ondersteuning op te vangen.
