Betere hiv-preventie voor én door vrouwen: “Wie begrijpt beter wat we nodig hebben?”
Elke week krijgen 3.100 jonge vrouwen in Sub-Sahara Afrika hiv. Hoewel er steeds meer manieren zijn om hiv te voorkomen, kunnen jonge vrouwen daar nog te weinig gebruik van maken. Met vrouwen uit de regio zelf aan het roer werkt Aidsfonds aan het wegnemen van barrières. “Vrouwen moeten zélf kunnen bepalen wat werkt voor hun lichaam en leven.”
Door ongelijkheid en stigma hebben veel vrouwen in Sub-Sahara Afrika beperkte zeggenschap over hun eigen gezondheid. Met een nieuw programma in vijf Afrikaanse landen werkt Aidsfonds o.a. aan het vergroten van bekendheid en gebruik van preventiemiddelen die vrouwen onafhankelijk van mannen kunnen gebruiken. Bijvoorbeeld de preventiepil PrEP en de nieuwe langwerkende hiv-preventieprik.
Eén van de vrouwen die meedacht over de aanpak van dit programma is Cindy (30) uit Kenia. Samen met acht andere vrouwen uit verschillende landen en vakgebieden maakte zij deel uit van een adviespanel dat hielp bij het ontwikkelen van de aanpak en het selecteren van lokale partnerorganisaties.
Niet over, maar mét jonge vrouwen
Voor Aidsfonds was vanaf het begin belangrijk dat er niet óver jonge vrouwen werd gepraat, maar dat zij bepalende rol hadden in de inhoud van het programma. “Het was echt een co-creatie,” vertelt Cindy. “We dachten mee over wat we wilden bereiken, welke organisaties we wilden steunen en welke aanpak écht werkt voor jonge vrouwen. Want: wie begrijpt beter wat vrouwen nodig hebben dan vrouwen zelf?”
Cindy vertelt dat organisaties werden uitgedaagd om verder te kijken dan alleen gezondheidszorg. “Zo vroegen we ze: hoe bereik je jonge vrouwen écht? Hoe bouw je vertrouwen op? Hoe zorg je dat ze zich écht gehoord voelen? En hoe geef je ze de ruimte om zélf keuzes te maken?”
Meer keuze, meer autonomie
Het ontbreekt vrouwen nu nog vaak aan keuzevrijheid als het gaat om hiv-preventie, legt Cindy uit. Partners, sociale normen en stigma spelen daarin een grote rol. “Wij willen dat jonge vrouwen zelf kunnen zeggen: dit preventiemiddel past bij mij,” legt ze uit. “Het belangrijkste is dat vrouwen opties hebben, en de vrijheid om daarin zelf te kiezen.”
Cindy noemt het voorbeeld van de vaginale ring, een hiv-preventiemiddel dat tijdens een testfase goed werkte voor veel vrouwen. Tegen het einde van de proefperiode werden partners geïnformeerd dat hun vriendin de ring gebruikte, en ineens kwamen veel mannen met klachten. “Bijna 80 procent van de mannen zei opeens dat ze last hadden van de ring tijdens seks, terwijl ze daarvoor niets lieten merken.” Volgens haar laat dat zien hoe belangrijk autonomie is: “Vrouwen moeten zélf kunnen bepalen wat werkt voor hun lichaam en leven.”
Samen sterker
Naast hiv-preventie richt het programma zich ook op het versterken van lokale vrouwenorganisaties. Juist nu veel van deze organisaties hun financiering verliezen door internationale bezuinigingen, is samenwerking belangrijker dan ooit.
“Een gezamenlijke stem is altijd sterker dan een enkele stem,” zegt Cindy. “Door organisaties met elkaar te verbinden, kunnen jonge vrouwen samen opkomen voor hun rechten en gezondheid.”
Met dit nieuwe programma werkt Aidsfonds aan een toekomst waarin jonge vrouwen beter beschermd zijn tegen hiv en meer regie hebben over hun eigen leven.
