Vier teams aan de slag met veelbelovend onderzoek hiv-genezing
Deze wetenschappers zijn er klaar voor! Vier teams uit Afrika en Europa willen dit jaar met jouw steun aan de slag met nieuw genezingsonderzoek. We zetten hun slimme, kansrijke plannen voor je op een rij.
In samenwerking met onze Franse collega-organisatie Sidaction en met de steun van onze donateurs maken we dit jaar vier nieuwe genezingsonderzoeken mogelijk. Onderzoekers uit Frankrijk, Kenia, Ivoorkust, Nederland en Zuid-Afrika bundelen hun krachten om de zoektocht naar hiv-genezing te versnellen.
Dit zijn de vier projecten:
- Verstopt hiv in één klap wegvagen
- Maken super-antistoffen je afweer hiv-proof?
- Hoe denken mensen met hiv in Afrika over genezingsonderzoek?
- Hoe de aan/uit-knop van hiv werkt
Verstopt hiv in één klap wegvagen
Het is de grote uitdaging van hiv genezen: het virus verstopt zich in je cellen, waar je afweersysteem het niet kan vinden.
Een multidisciplinaire groep van onderzoekers ontwikkelt en test in het lab een nieuwe techniek om via kleine vetbolletjes (nanodeeltjes) genetische instructies te geven aan afweercellen. Daarmee worden de afweercellen omgevormd tot jagers (CAR-T-cellen) die hiv-geïnfecteerde cellen kunnen opsporen en vernietigen.
Het bijzondere is dat als deze aanpak werkt, er mogelijk maar één behandeling nodig zou zijn om het verstopte hiv te vernietigen.
Teamleider: dr. Mark Killick
Instellingen: University of Witwatersrand (Zuid-Afrika), UMC Utrecht (Nederland), Institut Pasteur (Frankrijk)
Maken super-antistoffen je afweer hiv-proof?
Vorig jaar werd een belangrijke vondst gepresenteerd: in Zuid-Afrika kregen 20 vrouwen met hiv een middel met supersterke antistoffen (bNAbs).
Het resultaat: bij vier van hen werd het virus langer dan een jaar onderdrukt, zónder hiv-medicijnen. Bij sommige anderen werd het virus bij vlagen onderdrukt. Veelbelovend, maar de vraag is: hoe werkt dit?
Dat gaan deze wetenschappers onderzoeken. Ze bekijken wat er precies is gebeurd met de afweercellen en antistoffen van deze vrouwen. Als we dat beter begrijpen, is dat een grote stap naar een behandeling waardoor je met hiv minder of misschien zelfs geen medicatie meer nodig hebt.
Teamleider: dr. Judie Magura
Instellingen: Africa Health Research Institute (Zuid-Afrika), KAVI (Kenia), Amsterdam UMC (Nederland)
Hoe denken mensen met hiv in Afrika over genezingsonderzoek?
Om een geneesmiddel te vinden dat voor iederéén met hiv werkt, is meer onderzoek in de Afrikaanse context nodig. Het is van groot belang dat deze onderzoeken veilig en ethisch verantwoord verlopen.
In dit project ontwikkelen onderzoekers daarom een beoordelingsinstrument om het begrip, de verwachtingen en zorgen van deelnemers aan hiv-genezingsonderzoeken beter te kunnen meten. Dat doen ze samen met mensen met hiv uit Afrikaanse landen.
Zo kunnen wetenschappers checken of onderzoekdeelnemers goed begrijpen waar ze aan beginnen. Dat is bijvoorbeeld belangrijk als er in een onderzoek tijdelijk wordt gestopt met het nemen van hiv-medicijnen.
Teamleider: prof. dr. John de Wit
Instellingen: Universiteit Utrecht (Nederland), SANTHE/AHRI (Zuid-Afrika), Aurum Institute (Zuid-Afrika)
Hoe de aan/uit-knop van hiv werkt en wat dat betekent voor genezing
Hiv kan zich jarenlang slapend verstoppen in het lichaam, in zogenaamde reservoirs. Als je het niet behandelt, kan het virus op onvoorspelbare momenten wakker worden en nieuwe virusdeeltjes aanmaken.
In dit onderzoek kijken wetenschappers naar die korte momenten waarop het virus ‘aan’ gaat – zogenaamde “transcriptionele bursts”. Het onderzoeksteam combineert zeer geavanceerde technieken om het gedrag van het virus tot op de molecuul in kaart te brengen én te kijken naar de uitwerking daarvan op het hiv-reservoir. De onderzoekers vergelijken daarbij hiv-1 en hiv-2 (een hiv-variant die vooral in West-Afrika voorkomt).
Door beter te begrijpen hoe hiv ‘aan’ en ‘uit’ gaat kunnen onderzoekers nieuwe strategieën ontwikkelen om het virus definitief uit te schakelen of blijvend in slaap te houden.
Teamleider: dr. Eugenia Basyuk
Instellingen: Universiteit van Bordeaux (Frankrijk), Universiteit van Montpellier (Frankrijk), Amsterdam UMC (Nederland), CIRBA (Ivoorkust)
Internationale samenwerking
Deze projecten leveren niet alleen belangrijke inzichten op, ze dragen ook bij aan het opbouwen van een infrastructuur voor toekomstige samenwerking tussen Europese en Afrikaanse onderzoekers. Dat is belangrijk om samen meer te kunnen bereiken en een geneesmiddel te vinden dat voor iedereen werkt.
