De Nederlandse AIDS Memorial Quilt
De Nederlandse AIDS Memorial Quilt is een indrukwekkend en tastbaar monument voor mensen die in Nederland aan aids zijn overleden. De quilt bestaat uit naamvlaggen: handgemaakte doeken met namen, symbolen en persoonlijke herinneringen, die samen het menselijke verhaal achter de aidsepidemie zichtbaar maken.
Oorsprong van de quilt
Het idee voor de AIDS Memorial Quilt ontstond in 1987 in de Verenigde Staten. Aids- en lhbt+-activist Cleve Jones verloor zijn partner Marvin Feldman aan aids en wilde hem herdenken met een persoonlijk monument. Hij maakte een naamvlag van textiel, met de afmetingen van een graf. Meer mensen volgden zijn voorbeeld. Acht van deze vlaggen werden aan elkaar bevestigd en vormden samen één quilt.
Wat begon als een persoonlijk gebaar groeide uit tot een internationaal project. De quilts werden in de openbare ruimte tentoongesteld en maakten het immense verlies door aids op indringende wijze zichtbaar.
Het NAMENproject in Nederland
In Nederland kreeg het project vaste vorm met de oprichting van Stichting NAMENproject in 1993. De stichting nam het beheer van alle Nederlandse quilts op zich. De quilts werden ingezet bij herdenkingen en tentoonstellingen in binnen- en buitenland. Zo werd het grote verlies door de aidsepidemie zichtbaar op een heel persoonlijke manier.
In Nederland werden dertig quilts gemaakt met elk acht naamvlaggen.
Het NAMENproject droeg de quilts tussen 2014 en 2020 over aan verschillende musea en archieven, zoals het Haags Historisch Museum, het Amsterdam Museum, het Wereldmuseum, Museum Europäischer Kulturen en ILHlA.
Digitaal monument
De Nederlandse AIDS Memorial Quilt is ook digitaal te bekijken via hiv-aidsmonument.nl. Op de website is elke naamvlag te zien, samen met verhalen en persoonlijke herinneringen aan de persoon die ermee wordt herdacht. Zo blijft de geschiedenis toegankelijk, ook wanneer de quilts zelf niet tentoongesteld zijn.
Op de website worden ook honderden anderen die in Nederland zijn overleden aan de gevolgen van aids herdacht. De site wordt niet meer geactualiseerd, maar een statische archiefkopie wordt door Aidsfonds online gehouden, waardoor ook het digitale monument beschikbaar blijft.