Louise Groenman nam Aidsfonds op in haar testament: “Ik maak me grote zorgen over de vooruitgang van de aidsbestrijding”
Louise Groenman (85) heeft zich haar hele leven ingezet voor de samenleving. Dat deed ze als Tweede Kamerlid voor D66, als voorzitter van Aidsfonds en als moeder van een zoon met hiv. Juist daarom heeft Aidsfonds een bijzondere plek in haar testament.
Louise werd in 1940 geboren en studeerde sociologie. Ze kreeg met haar man drie zonen.
“Als de dag van gisteren herinner ik me het moment waarop onze jongste zoon me vertelde dat hij op mannen viel. Daar kies je niet voor. Je wordt geen homoseksueel, dat bén je gewoon. Ik hoopte vooral dat hij gelukkig zou worden.”
Schokgolf
Die open houding kenmerkt ook haar politieke carrière. Van 1981 tot 1995 zat ze in de Tweede Kamer, met sociale zaken in haar portefeuille. Begin jaren tachtig deed hiv zijn intrede in Nederland.
“Er was veel angst en onbegrip. Mensen dachten dat je geïnfecteerd kon raken door iemand een hand te geven of uit dezelfde beker te drinken. Gelukkig werd er in Nederland snel en doeltreffend gehandeld, mede dankzij de inzet van de homobeweging.
“In 1985 werd Aidsfonds opgericht, dat goed samenwerkte met de overheid en aansprekende campagnes voerde. In die jaren kon ik mijn politieke invloed gebruiken, bijvoorbeeld om te voorkomen dat homomannen werden uitgesloten van verzekeringen.”
Levensverwachting van twee jaar
In 1993 bleek haar jongste zoon hiv te hebben. Hij was 27, werkte bij Disneyland Parijs en kreeg daar voor de tweede keer waterpokken.
“In een Frans ziekenhuis werd zijn bloed afgenomen en – ongevraagd – ook gecheckt op hiv. De uitslag zag hij zelf staan, toen hij tegenover de arts zat. Hiv had zijn afweer zo verzwakt dat hij niet meer immuun was voor waterpokken.
“Hij zag er niet ziek uit en voelde zich ook niet slecht, maar droeg wel een virus bij zich waardoor hij binnen afzienbare tijd zou overlijden. Want destijds betekende de diagnose hiv een levensverwachting van hoogstens twee jaar. Een enorme schok voor ons hele gezin.”
Chronische aandoening
“Ondertussen was de Nederlandse wetenschap druk bezig met onderzoek naar het virus en kon mijn zoon meedoen aan medische trials. Dat luisterde heel nauw, hij moest op vaste tijden zijn medicatie innemen en kreeg last van heftige bijwerkingen.”
De komst van de combinatietherapie in 1996 veranderde alles. “Van een snelle dood naar leven met een chronische aandoening. Dat hij niet snel zou sterven, maakte me dolgelukkig. Voor hem was er, naast opluchting en blijdschap, ook de uitdaging om te schakelen tussen doodsangst en toch blijven leven.”
Solidariteit
Haar persoonlijke ervaringen verdiepten haar betrokkenheid bij Aidsfonds. “Ik zette me al in voor homo-emancipatie, maar de diagnose van mijn zoon raakte me direct.”
In 1998 werd ze voorzitter. “Aidsfonds werkte intensief samen met internationale ontwikkelingsorganisaties. Je kunt hiv en aids niet los zien van de wereld om ons heen. Je kunt het niet alleen in Nederland proberen op te lossen. Je moet ook je blik richten op de landen waar de nood misschien nog wel groter is.
“Voor mij draaide het om solidariteit, met mijn zoon, met anderen in Nederland, maar ook met mensen wereldwijd die strijden om te overleven.”
Attent en zorgzaam
“Een tijdje leek het leven mijn zoon weer toe te lachen: hij werd verliefd en in 1998 mocht ik hen zelf trouwen als buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand. Dat was ontzettend bijzonder.
“Helaas hield hun huwelijk geen stand en na de scheiding ging het bergafwaarts met hem. Hij kreeg psychische problemen en begon ook drugs te gebruiken. Dat, in combinatie met zijn medicatie, is hem waarschijnlijk fataal geworden. In 2014 is hij overleden, hij was pas 48.
“Het was altijd een buitengewoon gezellige en zorgzame man. Als hij bij me kwam en vond dat ik er bijvoorbeeld moe uitzag, dook hij meteen de keuken in om wat lekkers voor me te maken. Zo lief en attent. Ik mis hem elke dag.”
Wereldwijde zorgen
Louise maakt zich grote zorgen over de vooruitgang van de aidsbestrijding. “Doordat de Amerikaanse president Trump is gestopt met ontwikkelingshulp voor het grootste aidsbestrijdingsprogramma ter wereld, sluiten klinieken en raakt medicatie op. Miljoenen mensen zijn hiervan afhankelijk. Het aantal hiv-infecties en aidsdoden stijgt. Internationale solidariteit is nu belangrijker dan ooit.”
Daarom heeft Louise Aidsfonds opgenomen in haar testament. Ze laat ons zelf bepalen waar haar nalatenschap het hardst nodig is. “Dat kan in Nederland, maar ook in ontwikkelingslanden zijn. Voor mij voelt het prettig dat ik bij leven alles goed heb geregeld. En dat ik – ook als ik er niet meer ben – toch iets kan blijven betekenen voor mensen met hiv.”
