Zorgen over stijging soa’s en hiv in Nederland
Het vandaag gepubliceerde soa-jaaroverzicht van het RIVM laat zien dat het aantal diagnoses van hiv en andere soa’s stijgt in Nederland. Tegelijkertijd daalt het aantal soa-consulten. Daarom is extra inzet op preventie en testmogelijkheden noodzakelijk.
Het aantal soa-consulten bij de Centra Seksuele Gezondheid (CSG’s) nam in 2025 met 7,7% af ten opzichte van het jaar ervoor. Ook het aantal thuistesten en consulten bij huisartsen vanwege een mogelijke soa daalde.
Tegelijk meldt het RIVM een toename in het aantal hiv-diagnoses (+6%) en diagnoses van gonorroe (+2,5%) en syfilis (+7,2%), bij zowel huisartsen als de CSG’s.
“Deze stijging baart ons zorgen, want juist deze soa’s kunnen voor ernstige complicaties zorgen. En als te weinig mensen worden getest, krijgen steeds meer mensen met deze soa’s te maken”, zegt Hanna Bos, arts Maatschappij en Gezondheid bij Aidsfonds – Soa Aids Nederland.
We roepen de overheid op om concrete doelen te stellen in het terugdringen van hiv en andere soa’s. Zoals het garanderen van toegang tot PrEP voor iedereen met een verhoogde kans op hiv, het bieden van laagdrempelige soa- en hiv-testmogelijkheden en het gebruik ervan voldoende te promoten. Zeker onder kwetsbare groepen.
Hiv nog vaak te laat ontdekt
Bij hiv speelt bovendien dat veel mensen te laat in zorg komen. Meer dan de helft van de heteroseksuele vrouwen (55%) en heteroseksuele mannen (52%) krijgt hun diagnose pas in een laat stadium.
“Iedereen die weet dat die hiv heeft en behandeld wordt, geeft het virus niet meer door. Juist daarom is vroege opsporing cruciaal”, geeft Hanna Bos aan.
Een vollediger beeld van de hiv-epidemie in Nederland hebben we in november, wanneer Stichting hiv monitoring hun rapport over 2025 publiceert.
De stichting waarschuwde bij de vorige rapportage een stijging in het aantal nieuwe diagnoses te verwachten, omdat hun rekenkundige modellen lieten zien dat het aantal nieuwe hiv-infecties aan het stijgen was:
Extra inzet op preventie en bereik
Waarschijnlijk spelen meerdere factoren een rol in de stijgende soa-cijfers en de afname in testen:
- Mensen lopen tegen beperkingen in de beschikbaarheid van zorg aan.
- Mogelijk zijn het voorkomen van en testen op soa’s, voor mensen minder urgent geworden. Dat zien we ook terug in het afnemende condoomgebruik.
Juist daarom zijn investeringen in voorlichting, testmogelijkheden en preventie belangrijk.
Het ministerie van Volksgezondheid heeft o.a. een campagne voor condoompromotie aangekondigd en er wordt gewerkt aan mogelijkheden om de toegang tot testen en PrEP-zorg via de CSG’s verder te versterken.
